خطرى عظيمتر از اين در مقابل داشت ، كه در آن زمان ، كسى بدان توجهى نمىنمود . امپراتورى روس در مغرب درياى خزر خانات آستراخان را در اواخر قرن دهم ه . ق . ضميمهء قلمرو خود كرده بود . شاه عباس دوم در 1075 ه . ق . ( 1664 م . ) اولين سفير روس را در اصفهان به حضور پذيرفت ، و بعدها قزاقهاى مهاجم را از سواحل شرقى مازندران بيرون راند . آنچه ايران را از طرف مرزهاى شمال پيوسته تهديد مىكرد توسعه‌طلبى و جاه‌طلبى پطر كبير بود ، كه در سلطنت شاه سلطان حسين دوبار سفرايى به دربار وى فرستاده بود . پس از استيلاى افاغنه ، پطر كبير موقع را مغتنم شمرد ، و به عنوان كمك به طهماسب دوم صفوى ( پسر شاه سلطان حسين ، كه پس از تسليم شدن پدر به محمود ، در قزوين به سلطنت نشست ) سواحل بحر خزر را تحت استيلاى خود درآورد و عاقبت دولتين روس و عثمانى قسمتهايى از شمال و مغرب ايران را بين خود تقسيم كردند . در سال 1142 ه . ق . اشرف افغان در مهماندوست از طهماسب قلى خان ( بعدا نادر شاه ) ، از سرداران طهماسب دوم شكست خورد ، و چندى بعد اشرف به قتل رسيد و فتنهء افاغنه پايان يافت . در 1145 ه . ق . ، طهماسب قلى خان شاه طهماسب را از سلطنت خلع كرد ، و طفل شيرخوارش عباس ميرزا ( عباس سوم صفوى ) را به سلطنت نشاند ، و عاقبت اسباب عزل او را نيز فراهم آورد ، و خود تاج سلطنت بر سر نهاد ( 1148 ه . ق . ) ، و دوران پادشاهى افشاريه آغاز گرديد . صفى سام ميرزا فرزند صفى ميرزا ، ششمين پادشاه از خاندان صفوى . وى پس از مرگ شاه عباس بنابر وصيت وى با آنكه 17 سال بيش نداشت در 1038 ه . ق . به پادشاهى نشست . صفى الدين اردبيلى از مشايخ صوفيهء ايران در اواخر قرن هفتم و اوايل قرن هشتم كه نسب سلسلهء صفوى به وى مىرسد ( 650 - 735 ) . شيخ صفى الدين در آغاز حال از مريدان شيخ تاج الدين زاهد گيلانى بود و دختر او را به زنى گرفت و سپس در اردبيل بر مسند ارشاد نشست . شيخ صفى الدين در آذربايجان و آسياى صغير مريدان فراوان داشت و در ميان اين فرقه عدهء كثيرى به نام اخوان كه يكديگر را اخى مىخواندند وجود داشتند . شيخ صفى و پسرش شيخ صدر الدين شافعى مذهب و معتقد به كيش سنت و جماعت بودند ولى خواجه على نوهء شيخ صفى تمايل بسيارى به مذهب شيعه اظهار نمود ولى تعصبى در اين مذهب نداشت . از اين تاريخ است كه خانوادهء صفوى از مراشد صفوى شيعه به شمار مىروند . صمصام السلطنه بختيارى نجفقلى خان فرزند حسينقلى خان ايلخانى در سال 1270 ه . ق . در چهار محال و بختيارى متولد شد . در كودكى مدتى به تحصيل پرداخت و بعد از آن مطابق تربيت ايلى به اسب‌سوارى و تيراندازى روى آورد . در سال 1299 ه . ق . كه پدرش به دستور ظل السلطان به قتل رسيد و برادرانش به زندان افتادند ، به رياست ايل رسيد و توانست شأن و موقعيت ايل بختيارى را حفظ كند و تا زمان آزادى برادر بزرگترش ، اسفنديار خان از زندان ، رهبرى ايل را بر عهده داشت . نجفقلى خان در زمان مظفر الدين شاه به صمصام السلطنه ملقب گرديد و مأمور حكومت